Analiza sukcesu reprodukcyjnego oraz dyspersji kumaka górskiego

07-12-2012

Prace prowadzone w okresie późnoletnim i jesiennym miały na celu określenie sukcesu reprodukcyjnego kumaka górskiego w przystankach populacyjnych. Za jego miarę przyjęto procent umieszczonych w przystankach skrzeku i kijanek, które przeobraziły się w stadium dojrzałe. Innym ważnym aspektem prac było określenie rozprzestrzeniania się osobników młodocianych oraz dorosłych.

Przystanki populacyjne w okresie rozwoju larw oraz przeobrażenia były ogrodzone foliową barierą zabezpieczającą kumaki przed ucieczką. Przeżywalność kumaków od stadium skrzeku do ostatniego stadium kijanki wyniosło około 50%. W trakcie późniejszych badań ogółem w przystankach populacyjnych stwierdzono 789 osobników przeobrażonych, co wskazuje na przeżywalność kumaka do poziomu przeobrażonego na poziomie 21 %. Wynik ten był jednak różny dla poszczególnych przystanków i wahał się od 0,8% do 63,7%. Po wykonaniu wyżej wymienionych prac folię zabezpieczającą usunięto jednocześnie umożliwiając kumakom dyspersję, która była przedmiotem dalszych obserwacji. 

Dyspersja młodych osobników ze stawków populacyjnych odbywała się głównie w kierunku koryta Białej Tarnowskiej, co potwierdza rolę koryta rzecznego dla dyspersji tego gatunku. Młode, które opuściły stawki gromadzą się w korycie rzeki dokładnie na linii wody, gdzie żerują i pozostają do jesieni. Badanie dyspersji osobników dorosłych było oparte o metody telemetryczne. Łącznie badaniami telemetrycznymi objęto 40 osobników. Nadajniki mocowano na plecach kumaków powyżej obręczy biodrowej, przy pomocy jednej z dwóch metod: przywiązania do grzbietu giętką rurką wykonaną z tworzywa sztucznego, lub grubą nicią chirurgiczną. Obie stosowane metody były najmniej inwazyjne, a jednocześnie najbardziej efektywne. Następnie rozprzestrzenianie się osobników badano z użyciem odbiorników telemetrycznych. Dorosłe kumaki głównie poruszały się w pasie zarośli łęgowych i wyraźnie część z nich kierowała się w kierunku koryta rzeki. Wskazuje to na dużą rolę koryta rzeki Białej jako korytarza migracji dla tego gatunku. Osobniki migrujące w stronę rzeki długi czas przebywały w miejscach na granicy wody i lądu, na łachach żwirowych, bardzo często na skarpie koryta rzeki z miękkim podłożem, lub w miejscach porośniętych gęstą roślinnością brzegową.